UPUES Journal Son Sayı

Bu çalışma, çevre ve iklim değişikliği eğitiminde mevcut durum, karşılaşılan öğretimsel zorluklar ve dijital teknolojilerin dönüştürücü etkisini ele almaktadır. Eğitim programlarında çevre konularına sınırlı yer verilmesi ve öğretmenlerin iklim değişikliği konusunu aktarmada yaşadıkları zorluklar, yapılandırmacı ve disiplinlerarası pedagojik yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Avrupa Birliği Komisyonu destekli CEATY projesi, çevrimiçi platformların, interaktif dijital araçların gençlerin çevresel farkındalığını artırmadaki ve iklim eylemine katılımlarını teşvik etmedeki rolünü vurgulamaktadır. Öğrencilerin iklim değişikliği ve enerji verimliliği konularında farkındalık düzeylerini artırarak, onları çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal davranış dönüşümünde aktif rol alan “Temiz Enerji Elçileri” olarak yetiştirilmesi amaçlanmıştır. Proje, öğretmenlerin iklim okuryazarlığını geliştirmeyi, öğrencilere etkileşimli ve oyun tabanlı öğrenme süreçleriyle çevre dostu tutum ve davranışlar kazandırmayı, öğrenilen bilgilerin aile ve toplum düzeyinde yayılmasını, yenilikçi dijital eğitim araçlarıyla iklim değişikliğiyle mücadelede gençleri etkin birer değişim aktörü haline getirmeyi hedeflemektedir. Proje; ihtiyaç analizi, müfredat geliştirme, dijital içerik üretimi, pilot uygulamalar, yaygınlaştırma ve sürdürülebilirlik stratejileri gibi aşamalardan oluşmaktadır. İhtiyaç analizi kapsamında katılımcılara anketler uygulanmış; elde edilen verilerle eğitim müfredatı, dijital öğrenme platformu, e-kütüphane ve interaktif temiz enerji oyunu geliştirilmiştir. Anket verileri, nicel araştırma yöntemi ve betimsel tarama modeli çerçevesinde toplanmıştır. Geliştirilen araçlar ve içerikler çok dilli olarak hazırlanarak pilot testlerle değerlendirilmiş, geri bildirimler doğrultusunda iyileştirmeler yapılarak sonuçlar çeşitli yaygınlaştırma faaliyetleriyle ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtılmıştır. Proje çıktıları, öğrencilerin çevre okuryazarlığı, eleştirel düşünme, iş birliği, problem çözme ve dijital beceriler alanlarında gelişimini sağlamış; öğrendiklerini aile ve topluluklarıyla paylaşarak toplumsal davranış değişimini teşvik etmiştir. Öğretmenler yenilikçi dijital içeriklerle mesleki gelişimlerini desteklemiş ve pedagojik yaklaşımlarını güçlendirmiştir. Veliler ise çevre ve enerji konularında bilinçlenmenin aile içi farkındalığı artırdığını ifade etmiştir. Proje, çevresel sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda iş birliğine dayalı, yenilikçi ve teknoloji destekli eğitim uygulamalarının, genç nesilleri iklim krizine karşı güçlendirmede etkin bir araç olduğunu somut biçimde ortaya koymaktadır.

Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), tarih boyunca dünya medeniyetine yön vermiş köklü bir geçmişe sahip bir ülkedir. Siyasi, ekonomik ve kültürel anlamda küresel bir güç olan ülke yalnızca bölgesel değil, aynı zamanda uluslararası ilişkilerde de kritik bir rol üstlenmektedir. Dünyadaki en büyük ikinci ekonomiye sahip olan ülkenin eğitim sisteminin kökleri antik dönemden günümüze uzanmaktadır. Çin eğitiminin gelişimi ve özellikleri, Çin eğitim kültürünün kökeni ve oluşumu, Han Hanedanlığı dönemi eğitimi, Tang dönemi eğitim sistemi, Song, Ming ve Qing dönemlerinde eğitim ve Konfuçyüsçü eğitim ve 1840’tan sonra yeni eğitim modeli ve batının eğitime etkisi olmak üzere beş dönemde açıklanabilir. Okulların yapılanması ise okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, üst ortaöğretim (genel ve mesleki liseler) ve yüksek öğretim şeklinde yapılanmaktadır. Günümüzde zorunlu eğitimin finansmanına merkez ve eyalet hükümetlerinin katkısı olmakla birlikte belediye ve bölge yönetimleri hala en önemli konumda bulunmakta, yükseköğretimde ise büyük ölçüde merkez ve eyalet hükümetleri sorumludur. Çin’in kuruluşunun başlangıcında, öğretmen yetiştirme, büyük ölçüde Avrupa etkisi altında kalmıştır. Daha sonraları ise, Çinli eğitim bilimciler Sovyetler Birliği’nin öğretmen yetiştirme sistemini de incelemiş ve sonrasında daha bağımsız hizmet öncesi ve hizmet içi öğretmen eğitimi sistemleri oluşturmuştur. 2021 yılında 13. Ulusal Halk Kongresi tarafından onaylanan 14. Beş Yıllık Plan ve 2035 Vizyonu Çin’in 2035 yılına kadar uzun vadeli kalkınma planını sunmaktadır. Eğitim sektöründe, yüksek kaliteli bir eğitim sistemini güçlendirmeyi hedeflemektedir. Çin Halk Cumhuriyeti'nin, kapsamlı tarihsel birikimi ve kalkınma vizyonuyla küresel düzeyde önemli bir aktör olmaya devam etmektedir. Eğitim ve bilim odaklı stratejik adımları, Çin’in gelecekteki rolünü güçlendirecek ve hem bölgesel hem de uluslararası alanda sürdürülebilir bir liderlik sergilemesine olanak sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Farklı disiplinlerden gelen öğretmenlerin sınıf ortamına yeni perspektifler ve öğretim metodolojileri getirebilmeleri olasıdır. Çeşitlilik, öğrencilerin daha geniş bir bilgi yelpazesine maruz kalmalarını sağlayabilir ve eğitim sürecini zenginleştirebilir. Ancak, bu farklılık aynı zamanda, özellikle pedagojik hazırlık ve sınıf yönetimi konusunda bazı adaptasyon zorluklarına da yol açmaktadır. Öğretmenlik, 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na göre, eğitim-öğretim faaliyetleri ile bu alanlardaki yönetim işlerini yürüten özel bir uzmanlık dalı olarak ifade edilir. Özel bir ihtisas alanı olan öğretmenlik, eğitim kurumlarının nihai hedeflerine ulaşmada önemli bir görevi üstlenmektedir. Öğretmenlik mesleğinin bu kadar önemli ve ayrı bir ihtisas alanı olmasına rağmen, Türkiye’nin yakın tarihinde farklı gerekçelerle eğitim ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın farklı yükseköğretim programlarından mezun olanlar kısa süreli hizmet içi eğitimlerle öğretmen olarak atanmış ve öğretmen ihtiyacı bu şekilde karşılanmaya çalışılmıştır. Türkiye'de, öğretmenlik formasyonu almamış bireylerin öğretmen olarak görevlendirilmesi veya öğretmenlik eğitimleri sırasında aldıkları ek dersler yoluyla bir alanda yetkin kabul edilmeleri ve atanmaları söz konusu olabilmektedir. Öğretmenlerin eğitim aldıkları alan ile atandıkları görev arasındaki uyuşmazlık, başlangıçta uyum sorunlarına ve verim düşüklüklerine neden olabilmektedir. Buna ek olarak, alan dışı atamalar özellikle uzmanlık gerektiren derslerde veya pedagojik yaklaşımlarda yetersizliklere sebep olabilmekte, bu da öğrencilerin akademik başarısını olumsuz etkileyebilmektedir. Öğretmenlerin bu alanlardaki eksiklikleri, öğrenci öğrenmesinde boşluklara ve eğitimde kalite problemlerine yol açabilir. Bu bağlamda, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının, öğretmenlerin ihtiyaçlarını dikkate alarak şekillendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Önerilen stratejiler arasında, öğretmen adaylarına yönelik özel olarak tasarlanmış yoğun pedagojik formasyon programlarının uygulanması, yeni atanmış öğretmenler için mentorluk sistemlerinin kurulması ve öğretmenlerin mesleki gelişimlerini sürekli destekleyecek eğitimlerin düzenlenmesi bulunmaktadır.

Bu çalışma, Türkiye, Romanya, Polonya, İspanya, Gürcistan ve Yunanistan’dan 8 öğretmen ve toplam 138 ilkokul öğrencisinin katılımıyla yürütülen “Environmental Detectives” adlı eTwinning projesine dayanmaktadır. Projenin temel amacı, ilkokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarını artırmak, çevreye duyarlı, sorumluluk sahibi, araştıran, sorgulayan ve sürdürülebilir yaşam bilincine sahip bireyler yetiştirmektir. Bu doğrultuda enerji ve su tasarrufu, ormanların korunması, geri dönüşüm, doğal kaynakların bilinçli kullanımı, atık yönetimi ve çevre temizliği gibi temalara odaklanan uygulamalı, deneyim temelli ve işbirlikçi etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler, günlük yaşamlarında gözlemledikleri çevre sorunlarını belirleyip neden-sonuç ilişkilerini tartışmış, kavram haritaları oluşturmuş, yaratıcı çözüm önerileri geliştirmiştir. Ayrıca farklı ülkelerden akranlarıyla çevrim içi toplantılara katılarak çevre bilincini artırmaya yönelik e-kitaplar, videolar, afişler, dijital sunumlar, çevrim içi sergiler ve ortak dijital ürünler üretmiştir. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını, iletişim becerilerini, eleştirel düşünme, problem çözme, empati kurma ve dijital okuryazarlık düzeylerini önemli ölçüde geliştirmiştir. Proje sürecinde gerçekleştirilen 10 etkinlik, Türkiye’deki öğretim programlarının kazanımlarıyla ilişkilendirilmiş; disiplinler arası ve yapılandırmacı bir yaklaşımla derslerle bütünleştirilmiştir. Etkinliklerden üçü uluslararası işbirliğiyle yürütülmüş, ortak çıktılar, kültürlerarası öğrenme fırsatları ve paylaşılmış deneyimler elde edilmiştir. Araştırma, nitel durum çalışması yöntemiyle yapılandırılmıştır. Veriler; öğrenci ürünleri, etkinlik raporları, gözlemler, öğrenci geri bildirimleri, öğretmen görüşleri ve çevrim içi toplantı kayıtlarından toplanmış; içerik analizi yöntemiyle kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin gözlem, araştırma, problem çözme, iletişim ve işbirliği becerilerinde belirgin gelişme kaydettiklerini, çevreye karşı daha bilinçli, katılımcı, empati düzeyi yüksek ve sorumluluk bilinci gelişmiş bireyler hâline geldiklerini ortaya koymuştur. Proje sonunda tüm katılımcılar, çalışmanın yenilikçi yaklaşımı, pedagojik niteliği, kültürel çeşitliliğe katkısı ve sürdürülebilir etkisi nedeniyle Ulusal ve Avrupa Kalite Etiketleri ile ödüllendirilmiştir.

Geleneksel gelişimsel araştırmalar, yanlış inanç anlama becerisinin ortaya çıkışı ile bu becerinin duygu anlama ile bütünleşmesi arasında önemli bir zaman farkı olduğunu öne sürmüştü. Bu eleştirel inceleme, söz konusu bulguların; sözel görevlerdeki yüksek bilişsel yükten, bağlamdan kopuk anlatıların ekolojik geçerlilik eksikliğinden ve duyguları durumun çözümüne yardımcı olan bilgilendirici sinyaller yerine durumun geriye dönük sonuçları olarak görme eğiliminden kaynaklandığını savunmaktadır. Bakış süresi, proaktif yardım etme ve kendiliğinden oluşan yüz ifadeleri gibi örtük ölçümlerin kullanıldığı güncel araştırmalar sentezlendiğinde, daha tutarlı bir gelişimsel çizelge ortaya çıkmaktadır. Bu inceleme, yaşamın ikinci yılında gözlemlenen erken yetkinliğin en iyi şekilde, duyguları bir aktörün hedeflerinin ve kısıtlamalarının "ilişkisel önemini" vurgulayan "değerlendirici göstergeler" olarak görerek anlaşılabileceğini öne sürmektedir. Bu çerçeveye göre, çocukların sosyal yetkinliği çift yönlü bir bağa dayanmaktadır: İnançlar duygusal beklentileri şekillendirirken, duygusal ifadeler de sosyal belirsizlikleri gidermek ve gizli zihinsel durumlar hakkında akıl yürütmek için tanısal ipuçları işlevi görür.