İletişimISSN:e-ISSN: 3108-4877
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaHAKKINDAAMAÇ VE KAPSAMYAZARLAR İÇİN REHBERMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Çevre Bilinci Kazandırmada Uygulamalı Eğitim Etkinliklerinin Önemi

Zeynep Öztoprak,Sebahat Doğan

  • Zeynep Öztoprak: TC Milli Eğitim Bakanlığı
  • Sebahat Doğan: Milli Eğitim Bakanlığı Şükriye Onsun İlkokulu
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 2
  •  Sayı : 2
  •  Sayfa : 191-207
Bu çalışma, Türkiye, Romanya, Polonya, İspanya, Gürcistan ve Yunanistan’dan 8 öğretmen ve toplam 138 ilkokul öğrencisinin katılımıyla yürütülen “Environmental Detectives” adlı eTwinning projesine dayanmaktadır. Projenin temel amacı, ilkokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarını artırmak, çevreye duyarlı, sorumluluk sahibi, araştıran, sorgulayan ve sürdürülebilir yaşam bilincine sahip bireyler yetiştirmektir. Bu doğrultuda enerji ve su tasarrufu, ormanların korunması, geri dönüşüm, doğal kaynakların bilinçli kullanımı, atık yönetimi ve çevre temizliği gibi temalara odaklanan uygulamalı, deneyim temelli ve işbirlikçi etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler, günlük yaşamlarında gözlemledikleri çevre sorunlarını belirleyip neden-sonuç ilişkilerini tartışmış, kavram haritaları oluşturmuş, yaratıcı çözüm önerileri geliştirmiştir. Ayrıca farklı ülkelerden akranlarıyla çevrim içi toplantılara katılarak çevre bilincini artırmaya yönelik e-kitaplar, videolar, afişler, dijital sunumlar, çevrim içi sergiler ve ortak dijital ürünler üretmiştir. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını, iletişim becerilerini, eleştirel düşünme, problem çözme, empati kurma ve dijital okuryazarlık düzeylerini önemli ölçüde geliştirmiştir. Proje sürecinde gerçekleştirilen 10 etkinlik, Türkiye’deki öğretim programlarının kazanımlarıyla ilişkilendirilmiş; disiplinler arası ve yapılandırmacı bir yaklaşımla derslerle bütünleştirilmiştir. Etkinliklerden üçü uluslararası işbirliğiyle yürütülmüş, ortak çıktılar, kültürlerarası öğrenme fırsatları ve paylaşılmış deneyimler elde edilmiştir. Araştırma, nitel durum çalışması yöntemiyle yapılandırılmıştır. Veriler; öğrenci ürünleri, etkinlik raporları, gözlemler, öğrenci geri bildirimleri, öğretmen görüşleri ve çevrim içi toplantı kayıtlarından toplanmış; içerik analizi yöntemiyle kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin gözlem, araştırma, problem çözme, iletişim ve işbirliği becerilerinde belirgin gelişme kaydettiklerini, çevreye karşı daha bilinçli, katılımcı, empati düzeyi yüksek ve sorumluluk bilinci gelişmiş bireyler hâline geldiklerini ortaya koymuştur. Proje sonunda tüm katılımcılar, çalışmanın yenilikçi yaklaşımı, pedagojik niteliği, kültürel çeşitliliğe katkısı ve sürdürülebilir etkisi nedeniyle Ulusal ve Avrupa Kalite Etiketleri ile ödüllendirilmiştir.
Atıf yapmak için : Öztoprak, Z, & Doğan, S. (2025). Çevre bilinci kazandırmada uygulamalı eğitim etkinliklerinin önemi. UPUES Journal, 2(2), 191-207.

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Upues Journal
2025, Cilt2, Sayı2
E-ISSN: 3108-4877
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Çabuk, B., & Karacaoğlu, C. (2003). Üniversite öğrencilerinin çevre duyarlılıklarının incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36(1–2), 189–198. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000552
  2. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
  3. Hamilton, L., & Corbett-Whittier, C. (2020). Using case study in education research (2nd ed.). SAGE Publications.
  4. Hungerford, H. R., & Volk, T. L. (1990). Changing learner behavior through environmental education. The Journal of Environmental Education, 21(3), 8–21. https://doi.org/10.1080/00958964.1990.10753743
  5. Jensen, B. B., & Schnack, K. (2006). The action competence approach in environmental education. Environmental Education Research, 12(3–4), 471–486. https://doi.org/10.1080/13504620600943053
  6. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
  7. Novak, J. D., & Cañas, A. J. (2008). The theory underlying concept maps and how to construct and use them. Institute for Human and Machine Cognition (IHMC). https://cmap.ihmc.us/docs/theory-of-concept-maps
  8. Öztürk, S., & Yalçın, Ö. (2021). İlkokul öğrencilerinin çevreye yönelik farkındalıklarının incelenmesi. İlköğretim Online, 20(1), 289–304. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2021.01.25
  9. Palmer, J. A. (1998). Environmental education in the 21st century: Theory, practice, progress and promise. Routledge.
  10. Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
  11. Redecker, C. (2020). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
  12. Stake, R. E. (1995). The art of case study research. SAGE Publications.
  13. Tilbury, D. (1995). Environmental education for sustainability: Defining the new focus of environmental education in the 1990s. Environmental Education Research, 1(2), 195–212. https://doi.org/10.1080/1350462950010206
  14. UNESCO. (2020). Education for sustainable development: A roadmap. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374802
  15. Vagle, M. D. (2022). Crafting phenomenological research (2nd ed.). Routledge.
  16. Vong, K. I. (2021). Experiential learning for environmental education: Enhancing students’ behavioural engagement. International Journal of Sustainability in Higher Education, 22(1), 139–156. https://doi.org/10.1108/IJSHE-02-2020-0062
  17. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.