Necla BİÇEN,Yasemin Demir,Şebnem SARIHAN,İsmail TEKE

  • Necla BİÇEN: Ankara Pursaklar Fen Lisesi
  • Yasemin Demir: Ankara Pursaklar Fen Lisesi
  • Şebnem SARIHAN: Ankara Pursaklar Fen Lisesi
  • İsmail TEKE: Ankara Pursaklar Fen Lisesi
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 2
  •  Sayı : 2
  •  Sayfa : 117-138
Bu çalışma, çevre ve iklim değişikliği eğitiminde mevcut durum, karşılaşılan öğretimsel zorluklar ve dijital teknolojilerin dönüştürücü etkisini ele almaktadır. Eğitim programlarında çevre konularına sınırlı yer verilmesi ve öğretmenlerin iklim değişikliği konusunu aktarmada yaşadıkları zorluklar, yapılandırmacı ve disiplinlerarası pedagojik yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Avrupa Birliği Komisyonu destekli CEATY projesi, çevrimiçi platformların, interaktif dijital araçların gençlerin çevresel farkındalığını artırmadaki ve iklim eylemine katılımlarını teşvik etmedeki rolünü vurgulamaktadır. Öğrencilerin iklim değişikliği ve enerji verimliliği konularında farkındalık düzeylerini artırarak, onları çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal davranış dönüşümünde aktif rol alan “Temiz Enerji Elçileri” olarak yetiştirilmesi amaçlanmıştır. Proje, öğretmenlerin iklim okuryazarlığını geliştirmeyi, öğrencilere etkileşimli ve oyun tabanlı öğrenme süreçleriyle çevre dostu tutum ve davranışlar kazandırmayı, öğrenilen bilgilerin aile ve toplum düzeyinde yayılmasını, yenilikçi dijital eğitim araçlarıyla iklim değişikliğiyle mücadelede gençleri etkin birer değişim aktörü haline getirmeyi hedeflemektedir. Proje; ihtiyaç analizi, müfredat geliştirme, dijital içerik üretimi, pilot uygulamalar, yaygınlaştırma ve sürdürülebilirlik stratejileri gibi aşamalardan oluşmaktadır. İhtiyaç analizi kapsamında katılımcılara anketler uygulanmış; elde edilen verilerle eğitim müfredatı, dijital öğrenme platformu, e-kütüphane ve interaktif temiz enerji oyunu geliştirilmiştir. Anket verileri, nicel araştırma yöntemi ve betimsel tarama modeli çerçevesinde toplanmıştır. Geliştirilen araçlar ve içerikler çok dilli olarak hazırlanarak pilot testlerle değerlendirilmiş, geri bildirimler doğrultusunda iyileştirmeler yapılarak sonuçlar çeşitli yaygınlaştırma faaliyetleriyle ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtılmıştır. Proje çıktıları, öğrencilerin çevre okuryazarlığı, eleştirel düşünme, iş birliği, problem çözme ve dijital beceriler alanlarında gelişimini sağlamış; öğrendiklerini aile ve topluluklarıyla paylaşarak toplumsal davranış değişimini teşvik etmiştir. Öğretmenler yenilikçi dijital içeriklerle mesleki gelişimlerini desteklemiş ve pedagojik yaklaşımlarını güçlendirmiştir. Veliler ise çevre ve enerji konularında bilinçlenmenin aile içi farkındalığı artırdığını ifade etmiştir. Proje, çevresel sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda iş birliğine dayalı, yenilikçi ve teknoloji destekli eğitim uygulamalarının, genç nesilleri iklim krizine karşı güçlendirmede etkin bir araç olduğunu somut biçimde ortaya koymaktadır.
Atıf yapmak için : Biçen, N., Demir, Y., Sarıhan, Ş. & Teke, İ. (2025). Genç öğrencileri güçlendirerek çevreyi koruma ve iklim değişikliğiyle mücadele etmesine yönelik işbirlikçi CEATY (Gençler için temiz enerji elçisi eğitimi) projesi. UPUES Journal, 2(2), 117-138

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Upues Journal
2025, Cilt2, Sayı2
E-ISSN: 3108-4877
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Akkurt, N. D. (2010). Aktif öğrenme tekniklerinin lise 1. sınıf öğrencilerinin öğrenme başarılarına ve çevreye yönelik tutumlarına etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 40(185), 138–147.
  2. Birleşmiş Milletler. (n.d.). "17 hedef. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri" Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı, Sürdürülebilir Kalkınma. https://sdgs.un.org/goals
  3. Bolat, H., Zorlu Kana, H., & Ulus Avcı, Ü. (2022). *Sosyal Bilgiler Ve Coğrafya Eğitiminde Proje Tabanlı Öğrenme Uygulamaları*. Holistence Publications. Retrieved from https://www.libraryturk.com/kitap-detaylari-sosyal-bilgiler-ve-cografya-egitiminde-proje-tabanli-ogrenme-uygulamalari?v=9786256942042
  4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. baskı). Pegem Akademi.
  5. CEATY. (2025a). Clean Energy Ambassador Training for Youngsters: Main products. www.ceatyeu.com
  6. CEATY. (2025b). Toolkit. https://toolkit.ceatyeu.com
  7. CEATY. (2025c). E-Library. https://toolkit.ceatyeu.com/e-library
  8. CEATY. (2025d). The Footprint Warrior [Educational game]. https://toolkit.ceatyeu.com/game
  9. CEATY. (2025e). E-learning platform for clean energy. https://mooc.ceatyeu.com
  10. CEATY. (2025f). Clean Energy Ambassador Training for Youngsters – CEATY [Facebook sayfası]. https://www.facebook.com/profile.php?id=61573041932475&locale=tr_TR
  11. CEATY. (2025g). Clean Energy Ambassador Training for Youngsters (CEATY) [eTwinning Project Page]. https://school-education.ec.europa.eu/en/etwinning/projects/clean-energy-ambassador-training-youngesters-ceaty
  12. CEATY. (2025h). CEATY Project [Instagram profili]. https://www.instagram.com/ceaty_project/
  13. CEATY EU. (2025). Ceaty EU [LinkedIn profili]. https://www.linkedin.com/in/ceaty-eu-0114a5278/?originalSubdomain=es
  14. Curaoglu, O. (2024). A GOOD PRACTICES GUIDELINE HANDBOOK FOR CLIMATE CHANGE EDUCATION. Preface As the Effects of Climate Change Become Increasingly Evident, the Role of Education in Fostering Climate Action Is Paramount. According to UNESCO, "Education Is Crucial to Promote Climate Action. It Helps People Understand and Address the Impacts of the Climate Crisis, Empowering Them Wit...
  15. Çabuk, B. (2021). Çevre eğitiminde öğretmenin rolü. Çocuk ve çevre. Ankara: İzge Yayınları.
  16. Çabuk, B., & Karacaoğlu Ö., C. (2003). Üniversiteli öğrencilerinin çevre duyarlılıklarının incelenmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 36(1), 189-198. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000079
  17. Çevre Bakanlığı. (2003). Çevre El Kitabı, Ankara: Çevre Bakanlığı Yayını.
  18. Demir, E., & Yalçın, H. (2014). Türkiye'de Çevre Eğitimi. Türk Bilimsel İncelemeler Dergisi (2), 18.
  19. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT). (1994). “Çevre eğitimi, insan gücü ve katılım planlaması”. VII. Beş Yıllık Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyonu. Ankara.
  20. European Commission. (2025). Priorities of the Erasmus+ Programme: Environment and fight against climate change. https://erasmus-plus.ec.europa.eu/programme-guide/part-a/priorities-of-the-erasmus-programme
  21. Gülersoy, A. E., Dülger, İ., Dursun, E., Ay, D., & Duyal, D. (2020). Nasıl Bir Çevre Eğitimi? Çağdaş Yaklaşımlar Çerçevesinde Bazı Öneriler. Electronic Turkish Studies, 15(5).
  22. Gür, H., & Seyhan, G. (2006). İlköğretim 7.Sınıf Matematik Öğretiminde Aktif Öğrenmenin Öğrenci Başarısı Üzerine Etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 17-27.
  23. Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemi (35. baskı). Nobel Yayıncılık.
  24. Karataş, A., & Aslan, G. (2012). İlköğretim öğrencilerine çevre bilincinin kazandırılmasında çevre eğitiminin rolü: Ekoloji temelli yaz kampı projesi örneği. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 4(2), 259-276.
  25. Kışoğlu, M. (2009), Öğrenci Merkezli Öğretimin Öğretmen Adaylarının Çevre Okuryazarlığı Düzeyine Etkisinin Araştırılması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  26. Liarakou G. & Flogaiti E., (2007). "Çevre Eğitiminden Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitime", Nisos ed., Atina.
  27. Najjar, N. (2015). L'impact de l'usage des Tice sur l'apprentissage des enfants et jeunes dyslexiques,. Toulouse: Université de Toulouse. https://tel.archives ouvertes.fr/tel-01358006/document
  28. Ogelman, H. G., & Ekici, G. (2010). MEB okul öncesi eğitim programının çevre eğitimi açısından analizi. Journal of Turkish Science Education.
  29. Özbuğutu, E., Karahan, S., & Tan, Ç. (2014). Çevre Eğitimi ve Alternatif Yöntemler – Literatür Taraması / Environmental Education and Its Alternative Methods – A Literature Review. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 393-408.
  30. Sarıkaya, S. (2006). Çevre Eğitiminde İnteraktif Öğretim Yöntemleri. Celal Bayar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Eğitimi Biyoloji Yüksek Lisans Tezi The Footprint Warrior. (2025),
  31. Tozlu, A. (1997). İlkokul çağındaki çocukların çevre sağlığı bilgileri ve etkileyen faktörler (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  32. Tsitopoulou V. (2021) "New Technologies and Environmental Education-Education for Sustainable Development in preschool education", Yüksek Lisans Tezi, "Yeni Teknolojilerin Kullanımı ile Eğitim Bilimleri Eğitimi" Lisansüstü Eğitim Programı, Ege Üniversitesi İlköğretim Bölümü.
  33. UNESCO, 1978. The Tbilisi Decleration: Final Report Intergovernmental Conference on Environmental Education, Organized by UNESCO in corporation with UNEP, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000032763_1977.pdf
  34. Uzun, N., Sağlam, N., & Uzun, F. V. (2008). Yeşil Sınıf Modeline Dayalı Uygulamalı Çevre Eğitimi Projesinin Çevre Bilinci ve Kalıcılığına Etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 9(1), 59-74.
  35. Ünal, S., & Dımışlı, E. (1999). UNESCO-UNEP himayesinde çevre eğitiminin gelişimi ve Türkiye’de ortaöğretim çevre eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(17).
  36. Yılmaz, S., & Zorlutuna, Ş. (2024). Öğretmen Adaylarının Çevresel Duyarlılık, Çevre Bilinci ve Çevre Sorunlarına Yönelik Davranışlarının İncelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 25-49. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1462960