KELİME İLİŞKİLENDİRME TESTİ VE ÇİZİM YOLUYLA ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN “HÜCRE” KONUSUNDAKİ KAVRAMSAL BİLGİ DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

Öğrencide var olan kavramlar ve bilgi yapıları ile onlara öğretilmek istenen hedef konu alanı arasında bağlantı kurulduğunda anlamlı ve kalıcı öğrenmede gerçekleşmektedir. Bu çalışma kelime ilişkilendirme testi ve çizim tekniği kullanılarak ortaokul 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin “Hücre” konusu ile ilgili bilişsel bilgilerini ve kavram yanılgılarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin hücre kavramıyla ilgili bilgi yapıları ve kavram yanılgıları belirlenerek bu yanılgılara sebep olabilecek olası etkenler ve alınabilecek önlemlere değinilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Konya ili Seydişehir ilçesindeki bir devlet ortaokulu 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 43 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) kullanılmıştır. Ayrıca kelime ilişkilendirme testine, sözel ifade yeteneği zayıf olan öğrenciler için hücre çizimi maddesi eklenmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmış, öğrenci cevaplarındaki ifadelerin tekrar sayısına göre frekans tablolarına yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda sınıf seviyelerinde 6. sınıftan 8. sınıfa doğru ilerlendikçe sarmal programda kazanım sayısının artması ve öğrencilerin bilişsel yapılarının gelişmesi sebebiyle “Hücre” kavramıyla ilgili bilgilerin, öğrenci zihinlerinde daha doğru ve gerçekçi oluştuğu gözlemlenmiştir. Öğrencilerin kavramı zihinlerinde yapılandırırken yakından uzağa ilişkilendirdiği görülmektedir. Öğrencilerdeki eksik ya da yanlış öğrenmelerin veya kavram yanılgılarının oluşmasında analojilerin kullanılırken gerekli açıklamaların yapılmaması ve var olan yanlış bilgilerin düzeltilmeden yeni kavramların öğrenilmeye başlanması olarak tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin kelime ilişkilendirme testi ile çizim tekniğine oranla kendilerini daha iyi ve doğru ifade ettikleri görülmektedir. Fen bilimleri dersi kavramlarının öğretiminde ilkokul veya alt kademelerden kalan eksik öğrenmelerin tamamlanması ve derslerde analoji ya da benzetmelerden yararlanılırken yeterince hassasiyet gösterilerek öğretilecek kavramla kullanılan analoji-benzetme arasındaki benzerlik ve farklılıkların detaylı açıklanması önerilmektedir.